De complexiteit van erfrecht over twee landen
Dit is één van de meest ingewikkelde kwesties voor Nederlandse eigenaren van Spaans vastgoed: wat gebeurt er met je huis als je overlijdt? Je hebt immers twee rechtssystemen met elkaar te maken: Nederlands erfrecht en Spaans erfrecht.
Dit artikel legt uit hoe het werkt en wat je kunt doen om het proces voor je erven te vergemakkelijken.
Nederlands erfrecht vs Spaans erfrecht
Dit is cruciaal: hoewel je het huis in Spanje bezit, zal Nederlands erfrecht waarschijnlijk bepalen hoe het wordt verdeeld (omdat je Nederlands burger bent met vaste woon- en werkplaats in Nederland of sterke Nederlandse banden).
Nederland hanteert universeel erfrecht - alle je bezittingen, overal ter wereld, vallen onder Nederlands recht, tenzij je anders hebt bepaald.
Dit betekent dat je Spaanse huis samen met je Nederlandse erfstalling zal worden verdeeld volgens Nederlands recht.
Erfbelasting in Nederland
In Nederland betaal je erfbelasting (belasting op erfenis) als je erfenis boven bepaalde grenzen uitkomt. Voor 2026 zijn de grenzen ongeveer:
- €5.000 voor kinderen
- €20.000 voor partners
- €2.500 voor broers/zussen
- €1.000 voor andere erfgenamen
Als je Spaanse huiswaarde €350.000 bedraagt en je hebt drie kinderen, zal elk kind ongeveer €116.667 erven. Daarboven betalen ze erfbelasting (15-30%, afhankelijk van hun relatie tot jou en andere erfgenamen).
Dit kan behoorlijk in elkaar steken voor je erfgenamen.
Erfbelasting in Spanje
Interessant: Spaanse erfbelasting (Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones) kan ALSO worden gerekend. Dit gebeurt soms dubbeling: je erfgenamen moeten erfbelasting betalen in zowel Nederland als Spanje.
Spaanse erfbelasting is vaak hoger dan Nederlandse - tot 34% in sommige regio's. Dit kan tot dubbele belasting leiden.
Gelukkig hebben Nederland en Spanje verdragen om dit te voorkomen, maar het werkt niet altijd naadloos en kan complex zijn.
Testament en erfinstellingen
De beste manier om problemen te voorkomen is een goed testament. Je hebt twee opties:
- Nederlands testament: Dit regelt alles volgens Nederlands recht. Eenvoudiger, maar je erven moeten mogelijk in beide landen juridische stappen ondernemen.
- Spaans testament: Dit regelt je Spaanse bezittingen volgens Spaans recht. Dit kan lokale procedures versnellen.
- Beiden: Veel Nederlanders hebben zowel een Nederlands als Spaans testament. Dit is duurder maar kan voorkomen dat je erven in meerdere rechtssystemen verstrikt raken.
Een Nederlands notaris kan je helpen een testament op te stellen dat Spaans vastgoed behandelt.
Erfclaim-procedure in Spanje
Nadat je bent overleden, moeten je erfgenamen:
- Naar een Spaanse notaris gaan met de doodakte en testament
- Een "documento de herederos" aanvragen (verklaring van erfgenamen)
- Dit in het kadaster indienen voor eigendomsoverdracht
- De Spaanse belastingdienst informeren
- Erfbelasting betalen (indien verschuldigd)
Dit kan maanden duren, afhankelijk van de complexiteit van je erfstelling.
Strategie: Dubbele eigenaarschap
Een veel gebruikte strategie is je huis gezamenlijk met je echtgenoot in gemeenschap van goederen te bezitten. Dit kan erfbelasting verminderen, omdat sommige jurisdicties (waaronder Nederland en Spanje) sterfschulden lager vastellen als je getrouwd bent.
Dit moet goed worden ingesteld met juridisch advies.
Levensverzekeringsstrategieën
Veel Nederlanders nemen een levensverzekering ter hoogte van hun Spaanse huiswaarde. Bij overlijden betaalt de verzekering uit, en je erfgenamen kunnen erfbelasting en overige kosten ermee betalen zonder het huis te hoeven verkopen.
Dit vereist planning, maar het kan veel stress voor je familie voorkomen.
Juridische begeleiding
Dit is NICHT iets waar je gierigheid op moet bedrijven. Raadpleeg:
- Een Nederlandse notaris gespecialiseerd in Spaans vastgoed
- Een Spaanse abogado (advocaat)
- Een Nederlandse belastingadviseur
De kosten van goed juridisch advies nu kunnen duizenden euro's voorkomen in erfbelasting en juridische procedures later.
Praktische acties nu
Als je Nederlands eigenaar bent van Spaans vastgoed:
- Maak een testament (zowel Nederlands als Spaans)
- Zorg dat je erven weten wat je bezit en waar documenten liggen
- Zorg dat je Spaanse bankrekening en eigendomsdocumenten goed zijn vastgesteld
- Betaal je Spaanse schulden (hypotheek, belastingen) af of zorg dat deze verzekerd zijn
- Overweeg levensverzekeringsstrategieën
- Raadpleeg regelmatig een belastingadviseur
Actuele discussies in erfrecht
Nederland en Spanje spreken regelmatig over vereenvoudiging van erfrechtsprocedures voor EU-burgers. Er zijn plannen om het proces sneller en minder kostbaar te maken. Dit zou bijzonder nuttig zijn voor het groeiende aantal Nederlandse eigenaren van Spaans vastgoed.
Hou het oog op deze ontwikkelingen - ze kunnen jouw erfregeling significant vereenvoudigen.
Waarom nu regelen?
Veel Nederlandse eigenaren stellen dit uit. Dit is een fout. Je weet nooit wat er gebeurt. Bovendien:
- Professioneel advies kost nu geld, maar je bespaart het meervoudig in nalatingskosten
- Een goed testament voorkómt familieruzies
- Je erven zijn dankbaar dat je het goed hebt geregeld
- Je voelt jezelf beter, wetende dat alles in orde is
Communicatie met je erven
Dit is essentieel: zorg dat je erven weten wat je bezit en waar documenten liggen. Dit hoeft niet ingewikkeld te zijn. Een eenvoudige brief met:
- Adres van Spaanse huis
- Naam van je Spaanse advocaat
- Waar je testament ligt
- Accountantgegevens
- Bankgegevens
Dit helpt je erven enorm na je overlijden.
Slotwoord
Erfrecht over internationale grenzen heen is complex, maar met goed planning kan je dit zorg voorkomen voor je familie. Wacht niet - hoe eerder je dit regelt, hoe beter voor iedereen. Beschouw het als een cadeau aan je erven.