Verhuizen naar Spanje vereist een stappenprogramma: NIE-nummer aanvragen, jezelf inschrijven bij de gemeente, bankrekening openen, adreswijziging melden in België, zorgverzekering regelen en auto importeren. Dit duurt gemiddeld 4-8 weken.
Verhuizen naar het buitenland is altijd een groot avontuur, maar ook een berg aan administratieve handelingen. Als Belgische expat die naar Costa Blanca (of elders in Spanje) verhuist, zijn er specifieke stappen die je moet volgen. Deze checklist helpt je ervoor te zorgen dat je niks vergeet en dat je je nieuwe leven georganiseerd begint. We gaan stap voor stap langs alle essentiële zaken: van papierwerk vóór je vertrekt, tot het regelen van je leven in Spanje.
Voorbereiding in België: Papierwerk en Administratie
Maanden vóór je verhuist, begin je al met voorbereidingen. Eerst: zorg dat je paspoort ten minste zes maanden geldigheid heeft. Je hebt dit nodig voor je NIE-aanvraag en veel administratieve procedures in Spanje. Ten tweede: vraag een geleurde kopie van je geboorteakte aan bij je gemeente (deze zijn onbeperkd geldig). Zorg ook voor een kopie van je huwelijksakte en eventueel scheidingspapieren. Deze documenten hebben apostille nodig (officiële legalisering). Je kunt deze aanvragen bij je rechter ter plaatse in België. Zorg ook dat je alle medische dossiers van huisarts en specialisten opvraagt. Spaanse artsen willen dit zien. Als je voertuig meeneemt, regelt je: eigendomsbewijzen en verzekeringsdocumenten. Als je onderwijsdiploma's hebt, zorg voor officiële kopieën (dit is handig als je werk wilt zoeken). Ten slotte: informeer je werkgever/pensioendienst en alle financiële instellingen over je verhuisplan.
NIE-Nummer: De Eerste Cruciale Stap
De NIE (Número de Identidad de Extranjero) is je identiteitsnummer in Spanje. Je hebt dit voor bijna alles nodig: bankrekening openen, huis registreren, auto kopen, werkvergunning etc. Je aanvraag NIE bij de lokale politie (Comisaría de la Policía Nacional). Op Costa Blanca zijn kantoren in Alicante (groot kantoor), Benidorm, Torrevieja en kleinere steden. Breng mee: paspoort, ingevuld formulier EX-15 (beschikbaar online of ter plaatse), en een bewijs van doel (huurcontract of onderhandelingsbrief van je toekomstige huis). Het proces duurt meestal 1-2 weken. Je krijgt een papier waarmee je je al kunt registreren; het plastieken kaartje volgt later. Zorg dat je kopieën maakt van je NIE-papieren zodra je deze hebt. Bewaar deze op een veilige plek en geef kopieën aan je bank, verzekeraar en andere instellingen.
Registratie bij de Gemeente (Padrón Municipal)
Zodra je je NIE hebt, moet je jezelf inschrijven bij je lokale gemeente waar je woont. Dit is gratis en je doet dit op het gemeentehuis (Ayuntamiento). Je hebt nodig: paspoort, NIE-papier, bewijs van adres (huurcontract of eigendomsakte), en ingevuld formulair (meestal aanwezig ter plaatse). Dit geeft je het 'empadronamiento' – je officiële registratie in het gemeente-register. Dit is belangrijk voor het inschrijven bij de sociale zekerheid en voor andere doeleinden. Je hebt ook nodig een certificaat van inschrijving (certificado de empadronamiento) wat je ter plaatse kunt krijgen. Dit bewijs je burger-status in Spanje.
Bankrekening en Financiële Zaken
Open een Spaanse bankrekening zodra je je NIE hebt. Dit is essentieel omdat je huis, auto en veel andere transacties via een Spaanse rekening lopen. Grote banken op Costa Blanca zijn: CaixaBank, BBVA, Santander en ING. Je hebt nodig: paspoort, NIE-papier, bewijs van adres, en informatie over je inkomstenbron (pensioen, salaris etc.). Het openen van een rekening duurt gewoonlijk slechts een bezoek. Vraag naar een creditcard (tarjeta de crédito) of debitcard (tarjeta de débito). Dit is handig voor dagelijks gebruik. Maak ook afspraken voor online banking. Een belangrijk detail: zorg dat je pensioenuitkeringen, salaris of andere inkomsten rechtstreeks naar deze rekening gestort worden. Dit maakt het makkelijker voor belastingdoeleinden. Sluit ook je Belgische bankrekening af of beperkt deze alleen voor noodgevallen, zodat je geen dubbele belastingen betaalt.
Adreswijziging in België Melden
Dit is cruciaal en veel mensen vergeten het. Je moet officieel aan Belgische autoriteiten melden dat je bent verhuisd. Dit doe je via je Belgische gemeente. Je geeft door dat je permanent verhuist naar Spanje (niet tijdelijk). De gemeente zal je uit het Bevolkingsregister verwijderen. Dit is belangrijk omdat je anders nog steeds als Belgisch ingezetene wordt beschouwd en mogelijk dubbele belastingen betaalt. Je hoeft niet persoonlijk terug naar België – je kunt dit per brief of soms online doen. Zorg dat je officële bevestiging krijgt van je verwijdering. Meld dit ook aan je pensioendienst, mutualiteit en belastingdienst (Vlaamse of Waalse diensten). Geef je Spaanse adres en NIE-nummer door. Dit zorgt ervoor dat ze weten dat je in het buitenland woont en ze je niet meer als Belgische ingezetene behandelen.
Zorgverzekering en Medische Zaken
Dit is critical. Je moet jezelf inschrijven bij de Spaanse gezondheidsdienst. Met je empadronamiento-certificaat ga je naar de lokale gezondheidscentrum (Centro de Salud) en registreer je. Dit geeft je recht op openbare gezondheidsvoorziening. Je krijgt een medisch dossier (historia clínica) en een huisarts (médico de cabecera). Dit is gratis of zeer goedkoop voor bijdragen-betalers. Tegelijk moet je verzekering regelen: als je werkend bent, ben je automatisch verzekerd via je werkgever. Als je gepensioneerd bent, moet je aanvullende verzekering regelen. Je Europese ziekenverzekeringskaart (EHZK) van RIZIV werkt in Spanje voor basiszorg. Voor vollediger dekking neem je een Spaanse particuliere verzekering (SANITAS, ADESLAS, etc). Dit is veel goedkoper dan in België (50-200 euro/maand). Ook belangrijk: zorg dat je tandheelkunde en oogzorg goed verzekerd hebt, want deze zijn niet altijd gedekt door openbare diensten.
Auto Registratie en Verzekering
Als je een auto wilt meenemen, moet je deze registreren in Spanje. Je neemt deze mee naar de DMV (Dirección General de Tráfico) met bewijs van eigendom, paspoort en ingevuld formulier. Je krijgt een Spaanse inschrijving (matrícula). Dit is verplicht. De auto moet inspectie (ITV) ondergaan – ongeveer gelijk aan de Belgische technische controle. Dit gebeurt op speciale stations. De auto moet ook verzekerd zijn in Spanje. Een basisverzekering (seguro de responsabilidad civil) is verplicht, maar je wilt waarschijnlijk volledige dekking. Dit kost in Spanje meestal veel minder dan in België (150-300 euro/jaar voor basisdekking). Ook belangrijk: je groen kaart (groen verzekeringsbewijs) voor het vervoersrisico werkt niet meer – je hebt een Spaanse verzekering nodig. Zorg dat je het aantal kilometers op een Belgisch voertuig weet – dit kan effecten hebben op verzekeringspremies.
Conclusie
Verhuizen naar Spanje vereist voorbereiding en geduld, maar als je deze stappen volgt, gaat alles veel soepeler. De sleutelstappen zijn: NIE aanvragen, jezelf inschrijven bij de gemeente, bankrekening openen, zorgverzekering regelen en jezelf in België af melden. Zorg dat je alle originele documenten goed bewaart en kopieën maakt. Het hele proces duurt ongeveer 4-8 weken. Een tip: veel professionele makelaar- en relatievennissen bieden hulp met deze administratieve stappen tegen een redelijk tarief. Dit kan je veel kopzorgen besparen. Met deze checklist ben je goed voorbereid op je nieuwe avontuur!